introduce a little anarchy

Zoals Heath Ledger in The Dark Knight brandhout maakt van Jack Nicholson’s cartooneske en burtoniaanse vertolking van The Joker, zo laat het gelegenheidsduo Hans Zimmer en James Newton Howard geen spaander heel van de pompeuze en gotische score van tweederangscomponist Danny Elfman.

Geen heroïsch thema voor The Batman, maar wel een eigenaardig leitmotiv van twee ophogende noten (dat eigenlijk al geïntroduceerd werd aan het einde van Batman Begins) waar je haren van overeind staan. Op de soundtrack aan het begin te horen van Aggressive Expansion tot 0:44.

Howard’s begeleidende muziek voor Harvey Dent is al even gelaagd als het karakter zelf en even verrassend als de aanvankelijk goedkoop lijkende truc met het muntstuk. Het melodische motief van zes noten wordt ingeleid op strijkers en bassen en wordt agressiever naarmate het verhaal vordert en het karakter evolueert.

Maar het is vooral Zimmer’s duistere muziek voor The Joker die werkelijk alles slaat en die dreigt vanaf de opening van de film tot het einde. Het Joker motief in feite één lang aangehouden glijdende noot, te horen op vervormde elektrische gitaar, elektronica en prepared piano. In de kern is het witte ruis, zoals alleen toeval die creëren kan. Alfred Schnittke meets Kraftwerk. Weergaloos.

De verwerking van de motieven, de jachtige strijkers, dreigende bassen, percussie en elektronica maken van deze score één van de meest effectieve in jaren. Hollywood deserves a better class of soundtracks. Op zichzelf staand geen grote muziek, maar wel bijzonder functioneel, naast complex, inventief en intelligent.

Wat een ballen moet je hebben om opnieuw Batman films te maken en vervolgens met een werkstuk af te komen dat de oude verticaal klasseert…