la costruzione di un amore

Hoe een weekje zon en het daaropvolgende grijze lenteweer op het gemoed van mensen werkt! Door zelf enkele jaren onder de zuiderse zon te leven, heb ik ondervonden wat het klimaat kan doen met een gemiddelde mens. Het zonnetje: een mens zou er, net als Pietro Mascagni, lyrisch over worden…

Ik leerde Mascagni kennen dank zij Giovanna, de moeder van toenmalige vriend en collega Lorenzo. Ze was een tweede (of eerste?) moeder voor me. Omdat ik verliefd moest worden op de Italiaanse keuken, nodigde ze me keer op keer uit op overdadige maar waanzinnig lekkere soupers. Daarbij sleepte Giovanna vastberaden meisjes aan, die “toevallig” op bezoek waren. Dochters van vrienden en kennissen, zelfs nichtjes werden uit alle uithoeken van het grote schiereiland aangevoerd, tot grote schaamte van zoon Lorenzo, maar ik moest en zou een Italiaanse vrouw kiezen. En telkens wanneer ze haar voordeurtje met een brede glimlach voor me open deed en me innig omhelsde en kuste, lagen er keurig uit de krant geknipte jobadvertenties klaar, want om er te wonen moest ik er uiteraard ook werken.
Op een warme septemberavond pikte ik haar op aan haar huisje in de Via Mascagni. Ze had al jaren een abonnement voor twee in het Teatro Comunale, maar haar man interesseerde zich voor geen metrum in muziek en Lorenzo wilde al lang niet meer met zijn moeder op stap. Uitstapjes met mij naar de opera pasten dan ook volledig in haar uitgekookte strategie om mij – liefdevol maar met zachte aandrang – voorgoed te verankeren in haar vaderland. Ze was uitgelaten en bovendien uitgedost alsof naar ze naar een galabal ging, de grijze haren opgestoken. Terwijl we samen slenterden onder de portici van de Via Zamboni, legde ze haar arm in de mijne. Haar stralende grote ogen, die naar me lachten, vormden de enige overgebleven glimp van de zuiderse schoonheid die ze ooit was.
Nadat de lichten van het theater al lang gedimd waren en de hymne van de zon weerklonken had, hoorde ik in Apri la tua finestra voor het eerst waarom Mascagni het grootste muzikale genie is dat Italië ooit heeft voorgebracht. Zoals in alle sterke theatermuziek vielen er aan het einde van het stuk lijken: toen hoofdpersonage Iris er het leven bij inschoot, legde Giovanna haar hand op de mijne. Ze keek glunderend in mijn waterige oogjes. “Mission accomplie”, las ik er in. In het Frans uiteraard, want hoewel ik altijd mijn beste Bolognese accent boven proberen te halen, wilde ze steevast uitpakken met haar kennis van de taal die de mijne ook niet was.
Giovanna’s snode plan is uiteindelijk niet gelukt, daar stak een andere Iris een stokje voor, maar de zon heeft me wel veranderd. En de liefde voor Mascagni is gebleven. Iris wordt nog zelden uitgevoerd, het verhaal is te dun en de enscenering van het symbolistische werk veel te moeilijk. De muziek is eigenzinnig en betoverend, uit de veel te losse pols van een koppig genie dat weigerde toe te geven aan de hordes fans die hij met Cavalleria Rusticana stormachtig veroverd had. Ik kocht enkele jaren geleden de uitvoering met Placido Domingo, gewoon omdat hij Apri la tua finestra zo viriel en magistraal zingt. De aria heeft niet meer nodig dan een simpele harpbegeleiding.

Ik vind overigens dat iedere scholier of student zou moeten verplicht worden om minstens een half jaar in het buitenland te verblijven. Dat mag ook in het koude en donkere noorden voor mijn part, maar gewoon om alleen gedropt worden in een andere cultuur met mensen die een vreemde taal spreken. De blik van een gemiddeld mens zou er alleszins opener van worden en minder grijs. Lang leve de zon!

meine unsterbliche geliebte

guten Morgen am 7ten Juli -
schon im Bette drängen sich die Ideen zu dir meine Unsterbliche Geliebte, hier und da freudig, dann wieder traurig. Vom Schicksaale abwartend, ob es unß erhört – leben kann ich entweder nur gantz mit dir oder gar nicht, ja ich habe beschlossen in der Ferne so lange herum zu irren, bis ich in deine Arme fliegen kann, und mich ganz heimathlich bei dir nennen kann, meine Seele von dir umgeben ins Reich der Geister schicken kann – ja leider muß es sejn – du wirst dich fassen um so mehr, da du meine Treue gegen dich kennst, nie eine andre kann mein Herz besizen, nie – nie -
O GOTT warum sich entfernen müßen, was man so liebt und doch ist mein Leben in V. so wie jezt ein kümerliches Leben -
Deine Liebe macht mich zum glücklichsten und zum unglücklichsten zugleich in meinen Jahren jezt bedürfte ich einiger Einförmigkeit Gleichheit des Lebens – kann diese bej unserm Verhältniße bestehen? -
Engel, eben erfahre ich, daß die Post alle Tage abgeht – und ich muß daher schließen, damit du den B. gleich erhälst – sej ruhig, nur durch Ruhiges beschauen unsres Dasejns können wir unsern Zweck zusamen zu leben erreichen -
sej ruhig – liebe mich – heute – gestern – Welche Sehnsucht mit Thränen nach dir – dir – dir – mein Leben mein alles – leb wohl – o liebe mich fort – verken nie das treuste Herz
deines Geliebten
Ludwig
ewig dein
ewig mein
ewig unß

hit it, lenny!

is geschiedenis er a priori niet meer?

Het Klarafestival loopt nog tot 12 september onder de titel “Forza Musica!” en met als één van de thema’s (jawel!) Italië. U bent een culturele illiterato als u niet tenminste één van de activiteiten zou bijwonen.

Wie dacht dat het festival voor bestofte bejaarden bedoeld is, moet eens luisteren naar de reportages van onze goeie ouwe Olav (“met een v”), die met Thomas Vanderveken door Italië struinde en elke morgen tijdens Klara Wakker verslag uitbrengt. Beluister bijvoorbeeld de reportage over het bezoek aan de graftombe van Vergilius. Vooral bij het filmpje Entrare Adagio (op en top Olav) vraag je je af hoe lang het nog duurt voordat het talent van deze merkwaardigste aller reporters door de pennenlikkers bij de VRT eens ten volle benut wordt.

Klarafestival:

• blog
• op Facebook
• op Youtube
• op Netlog

zaterdagnamiddag

Het is half drie ’s nachts en ik heb juist Gennaro-brood gebakken (keineige re-design, James) met Claudio Baglione op de achtergrond. “Pas op, dat is een afgeleide van Valium, daar gaat ge kalmkes van zijn zulle”, waarschuwde de apotheker nochtans eerder. Voor de rest is alles OK.

Ah ja, en ook nog een klein rond boeren grof.

introduce a little anarchy

Zoals Heath Ledger in The Dark Knight brandhout maakt van Jack Nicholson’s cartooneske en burtoniaanse vertolking van The Joker, zo laat het gelegenheidsduo Hans Zimmer en James Newton Howard geen spaander heel van de pompeuze en gotische score van tweederangscomponist Danny Elfman.

Geen heroïsch thema voor The Batman, maar wel een eigenaardig leitmotiv van twee ophogende noten (dat eigenlijk al geïntroduceerd werd aan het einde van Batman Begins) waar je haren van overeind staan. Op de soundtrack aan het begin te horen van Aggressive Expansion tot 0:44.

Howard’s begeleidende muziek voor Harvey Dent is al even gelaagd als het karakter zelf en even verrassend als de aanvankelijk goedkoop lijkende truc met het muntstuk. Het melodische motief van zes noten wordt ingeleid op strijkers en bassen en wordt agressiever naarmate het verhaal vordert en het karakter evolueert.

Maar het is vooral Zimmer’s duistere muziek voor The Joker die werkelijk alles slaat en die dreigt vanaf de opening van de film tot het einde. Het Joker motief in feite één lang aangehouden glijdende noot, te horen op vervormde elektrische gitaar, elektronica en prepared piano. In de kern is het witte ruis, zoals alleen toeval die creëren kan. Alfred Schnittke meets Kraftwerk. Weergaloos.

De verwerking van de motieven, de jachtige strijkers, dreigende bassen, percussie en elektronica maken van deze score één van de meest effectieve in jaren. Hollywood deserves a better class of soundtracks. Op zichzelf staand geen grote muziek, maar wel bijzonder functioneel, naast complex, inventief en intelligent.

Wat een ballen moet je hebben om opnieuw Batman films te maken en vervolgens met een werkstuk af te komen dat de oude verticaal klasseert…

liefdesliedjes

The Divine Comedy geeft in september twee concerten in de Cité de la Musique, verneem ik. Jaren geleden leerde ik Neil Hannon’s muziek kennen via een film – surprise surprise.  Dat was namelijk de in de Lage Landen (onterecht) volstrekt onbekende prent When Brendan Met Trudy, naar een verhaal van Roddy Doyle. Niet meteen de film van de eeuw, maar wel eentje die bleef plakken om verschillende redenen. Eén daarvan was de performance van actrice Flora Montgomery, van wie na het middelmatige The Discovery of Heaven niets zinnigs meer vernomen is, maar voor wie je zou kunnen vallen zoals in je jonge jaren heimelijk voor Carolientje met haar bootje. Enfin, een tweede reden was het aanstekelijke nummer In Pursuit of Happiness van The Divine Comedy dat mij meteen opviel in de bijhorende soundtrack.

The Divine Comedy is – hoe zal ik het zeggen – acquired taste, de appreciatiecurve is nogal aan de steile kant. Je moet toch wel doorheen een behoorlijk aantal slechte nummers waden om de pareltjes te ontdekken. Zo’n meesterwerkje is Songs of Love. In deze live versie is het oorspronkelijke “my type masturbate in bedrooms above” vervangen door het keurige “my type hibernate in bedrooms above“, wat het ietsje minder zielig maakt en meteen een stuk intelligenter – heh.

anna is zwanger

Hier zingt ze de aria “Měsíčku na nebi hlubokém” (Lied voor de maan), uit Antonín Dvořák’s opera Rusalka. Onernstig indien nodig.

O moon, high in the heavens
Your light sees far,
You travel around the wide world
Gazing into human dwellings
O, moon, stand still a while
Tell me, where is my love?
Tell him, silvery moon
That I embrace him tightly,
That he should for at least a while
Remember his dreams!
Shine on him, wherever he is
Tell him I am here waiting!
If he is dreaming of me,
Awaken his memories
O, moon, don’t disappear!